Standard APA bywa traktowany jak biurokratyczna szykana, a jest dokładnie odwrotnie. To wspólny język, dzięki któremu czytelnik w trzy sekundy wie, skąd pochodzi twoja teza i gdzie ją sprawdzić. Obowiązuje siódme wydanie podręcznika (APA, 2020). Poniżej minimum, które załatwia jakieś dziewięćdziesiąt procent sytuacji w pracach zaliczeniowych.
Cytowanie w tekście
APA używa systemu „autor, rok”, w dwóch wariantach. Nawiasowy: pamięć robocza mieści około czterech porcji informacji (Cowan, 2001). Narracyjny: Cowan (2001) oszacował pojemność pamięci roboczej na około cztery porcje. Przy dwóch autorach łączysz nazwiska spójnikiem „i”: (Roediger i Karpicke, 2006). Przy trzech i więcej, od pierwszego cytowania, piszesz tylko pierwsze nazwisko z „i in.”: (Dunlosky i in., 2013). Cytat dosłowny wymaga dodatkowo strony: (Miller, 1956, s. 81).
Trzy wzory bibliografii
Artykuł z czasopisma:
Roediger, H. L. i Karpicke, J. D. (2006). Test-enhanced learning: Taking memory tests improves long-term retention. Psychological Science, 17(3), 249–255.
Książka:
Field, A. (2017). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (wyd. 5). Sage.
Strona internetowa:
Polskie Towarzystwo Psychologiczne. (2023, 15 marca). Tytuł dokumentu. Pobrano z adresu URL.
Praktyczna rada: nie składaj bibliografii ręcznie. Zotero (darmowy) wygeneruje wpisy w APA 7 jednym kliknięciem, a tobie zostaje sprawdzić kursywę i kropki.
Parafraza, cytat i granica plagiatu
Plagiat to nie tylko kopiuj-wklej. Jest nim także parafraza bez przypisu, bo przepisanie cudzej myśli „swoimi słowami” nadal wymaga (Autor, rok). Jest nim parafraza zbyt bliska, bo zamiana trzech słów na synonimy to wciąż cudze zdanie. Jest nim wreszcie autoplagiat, czyli oddanie tej samej pracy na dwóch przedmiotach bez zgody prowadzących.
W Polsce prace dyplomowe przechodzą przez Jednolity System Antyplagiatowy, ale jego raport to narzędzie pomocnicze. O plagiacie przesądza ocena promotora, nie procent podobieństwa. Najlepsza heurystyka jest prosta: pisz przy zamkniętych źródłach. Przeczytaj, zrozum, zamknij PDF, napisz z głowy, dopiero potem dodaj przypis. Parafraza powstała przy otwartym tekście prawie zawsze jest za blisko oryginału.
Szybka checklista przed oddaniem
- Każda teza, która nie jest twoja ani powszechnie znana, ma (Autora, rok).
- Każda pozycja z bibliografii jest cytowana w tekście, i odwrotnie.
- Cytaty dosłowne mają cudzysłów i numer strony.
- Bibliografia: porządek alfabetyczny, kursywa na tytule czasopisma lub książki, wcięcie wiszące.
Przypis to nie przyznanie się do braku oryginalności. To dowód, że wiesz, na czyich ramionach stoisz.
Źródła i dalsza lektura
- American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (wyd. 7).
- APA Style — oficjalny serwis apastyle.apa.org z darmowymi przewodnikami i przykładami.
- Harasimczuk, J. i Cieciuch, J. (2012). Podstawowe standardy edytorskie naukowych tekstów psychologicznych w języku polskim — polska adaptacja zasad APA.